1. Düz Cümle (La phrase déclarative)
Bir düz cümleyi dolaylı anlatımla aktarırken, “que” yan cümle bağlacı (conjonction de subordination) kullanılır.
- Doğrudan Anlatım: Mia dit: «Il est en retard.» (Mia diyor ki: “O gecikti.”)
- Dolaylı Anlatım: Mia dit qu’il est en retard. (Mia onun geciktiğini söylüyor.)
2. Genel Soru Cümlesi (La phrase interrogative totale)
Cevabı sadece“oui” veya “non” olabilen genel soru cümlelerini aktarırken “si” kullanılır ve dolaylı anlatımda soru işareti kaldırılır.
- Doğrudan Anlatım: Mia demande: «Il est en retard?» (Mia soruyor: “O gecikti mi?”)
- Dolaylı Anlatım: Mia demande si il est en retard. (Mia onun gecikip gecikmediğini soruyor.)
3. Kısmi Soru Cümlesi (La phrase interrogative partielle)
Où (nerede), quand (ne zaman), combien (ne kadar/kaç tane) gibi soru kelimeleriyle başlayan kısmi soru cümlelerini aktarırken, dolaylı anlatımda da aynı soru kelimesi korunur.
- Doğrudan Anlatım: Mia demande: «Pourquoi est-il en retard?» (Mia soruyor: “O neden gecikti?”)
- Dolaylı Anlatım: Mia demande pourquoi il est en retard. (Paul onun neden geciktiğini soruyor.)
⚠️ Attention
Soru cümlesi “qu’est-ce que”,“que” veya“quoi” soru kelimeleriyle kurulmuşsa dolaylı anlatımda “ce que” yapısına dönüşür.
Eğer soru “qu’est-ce qui” ile kurulmuşsa dolaylı anlatımda “ce qui” olur.
- Doğrudan Anlatım: Mia me demande: «Qu’est-ce que tu vas faire ce matin?»
- Dolaylı Anlatım: Mia me demande ce que tu vas faire ce matin. (Mia bana bu sabah ne yapacağıma soruyor.)
- Doğrudan Anlatım: Mia me demande: «Qu’est-ce qui te rend content?»
- Dolaylı Anlatım: Mia me demande ce qui me rend content. (Mia beni neyin mutlu ettiğini soruyor.)
4. Emir Cümlesi (La phrase impérative)
Bir emir veya talep cümlesini dolaylı anlatıma aktarmak için iki olasılık vardır:
A) En yaygın yapı: Emir kipini “de” + mastar fiil (infinitif) yapısı ile değiştirmektir.
- Doğrudan Anlatım: Mia ordonne: «Parlez moins fort!» (Mia emrediyor: “Daha alçak sesle konuşun!”)
- Dolaylı Anlatım: Mia ordonne de parler moins fort. (Paul daha alçak sesle konuşulmasını emrediyor.)
B) Alternatif yapı: Emir kipini “que” + Dilek Kipi (subjonctif présent) yapısı ile değiştirmektir.
- Dolaylı Anlatım: Mia ordonne que nous parlions moins fort. (Paul daha alçak sesle konuşmamızı emrediyor.)