- Sonu ‘-er’ ile biten fiillerdir. Tek istisna ‘aller’dir, “aller” düzensiz fiildir. Düzenli fiil çekimlerinin özneye göre ekleri vardır.
- Sonu ‘-ir’ile biten fiillerdir. Sonu “-ir” olan fiillerin tamamı düzenli değildir, bir kısmı düzensizdir. Eğer “-ir” ile biten bir fiil isimden ya da sıfattan türemişse düzenli fiildir, bunlar haricindeki fiilleri ayrıyeten öğrenmek gerekir.
♥ grand: büyük ⇒ grandir: büyümek
♥ rouge: kırmızı ⇒ rougir: kızarmak
♥ fleur: çiçek ⇒ fleurir: çiçek açmak
1) Sonu ‘-er’ Olan Fiillerin Çekimi
♥ aimer, détester, trouver, manger, sauter, travailler, marcher, parler…
Bu fiillerin özneye göre ekleri şu şekildedir:
| Je / J’ |
-e |
| Tu |
-es |
| Elle / Il / On |
-e |
| Nous |
-ons |
| Vous |
-ez |
| Ils / Elles |
-ent |
♥ Örnek olarak “trouver” ve “aimer” fiillerine bakalım:
| trouver (bulmak) |
aimer (sevmek) |
| Je trouve |
J’aime |
| Tu trouves |
Tu aimes |
| Il/Elle/On trouve |
Il/Elle/On aime |
| Nous trouvons |
Nous aimons |
| Vous trouvez |
Vous aimez |
| Ils/Elles trouvent |
Ils/Elles aiment |
ATTENTION:
Bazı fiillerin köklerinde yazım değişikleri olmaktadır. Bu yazım değişiklikleri telaffuzla ilgilidir.
- Verbes en -cer
- Verbes en -ger
- Verbes en -yer
- Verbes en -eler / -eter
- Changement d’accent (è)
Sadece ‘nous’ öznesinde ‘c’ harfi ‘ç’ye dönüşür. Bunun sebebi, “c”den sonra kalın sesli harf geldiğinde, “k” sesi vermesidir. Burada “s” sesinin aynen kalması için “ç” harfine dönüşür.
♥
| commencer [komañse] (başlamak) |
| Je commence |
| Tu commences |
| Il/Elle/On commence |
| Nous commençons |
| Vous commencez |
| Ils/Elles commencent |
(∴ Eğer “nous” öznesi için commencons şeklinde çekilseydi, okunuşu “komañkon” olurdu. Çünkü “c” harfi, kendisinden sonra kalın sesli harf gelirse “k” sesini verir. “s” sesini koruyabilmek için “c”, “ç” harfine dönüştü.)
♥
| placer [plase] (yerleştirmek, koymak) |
| Je place |
| Tu places |
| Il/Elle/On place |
| Nous plaçons |
| Vous placez |
| Ils/Elles placent |
Sadece ‘nous’ öznesinin çekiminde görülen değişikliktir. Telaffuzda ‘j’ sesini çıkarabilmek için ’-ons’ eki, ‘-eons’ şeklinde yazılmalıdır.
♥
| manger [manje] (yemek yemek) |
| Je mange |
| Tu manges |
| Il/Elle/On mange |
| Nous mangeons |
| Vous mangez |
| Ils/Elles mangent |
‘Nous ve vous özneleri haricindeki’ öznelerin çekiminde ‘y’ harfi ‘i’ harfine dönüşür.
♥
| payer [paye] (ödemek) |
| Je paie |
| Tu paies |
| Il/Elle/On paie |
| Nous payons |
| Vous payez |
| Ils/Elles paient |
‘Nous ve vous özneleri haricindeki’ öznelerin çekiminde ‘l’ ve ‘t’ harfleri çift yazılır.
♥
| appeler [apöle] (çağırmak) |
| J’appelle [japel] |
| Tu appelles [tü apel] |
| Il/Elle/On appelle [il/el/on apel] |
| Nous appelons [nuz apöloñ] |
| Vous appelez [vuz apöle] |
| Ils/Elles appellent [ilz/elz apel] |
♥
| jeter [jöte] (fırlatmak) |
| Je jette [je jet] |
| Tu jettes [tü jet] |
| Il/Elle/On jette [il/el/on jet] |
| Nous jetons [nu jötoñ] |
| Vous jetez [vu jöte] |
| Ils/Elles jettent [il/el jet] |
Note: Her zaman olduğu gibi burada da istisnalar mevcuttur. Bazı fiiller “l” ya da “t” yerine ‘è’ alır: acheter, geler, congeler, demanteler… Tabii ki yine “nous ve vous özneleri hariç”.
♥
| acheter [aşöte] (satın almak) |
| J’achète [jaşet] |
| Tu achètes [tü aşet] |
| Il/Elle/On achète [il/el/on aşet] |
| Nous achetons [nuz aşötoñ] |
| Vous achetez [vuz aşöte] |
| Ils/Elles achètent [ilz/elz aşet] |
♥ préférer, considérer, espérer, répéter, sécher, mener, lever, peser…
Bu fiilerde, ‘nous ve vous özneleri haricinde’, ‘aksan grave (è)’ kullanılır.
♥
| préférer [prefere] (tercih etmek) |
| Je préfère |
| Tu préfères |
| Il/Elle/On préfère |
| Nous préférons |
| Vous préférez |
| Ils/Elles préfèrent |
♥
| lever [löve] (kaldırmak) |
| Je lève [je lev] |
| Tu lèves [tü lev] |
| Il/Elle/On lève [il/el/on lev] |
| Nous levons [nu lövoñ] |
| Vous levez [vu löve] |
| Ils/Elles lèvent [il/el lev] |
2) Sonu ‘-ir’ Olan Fiillerin Çekimi
♥ grandir, grossir, mincir, maigrir, rougir, blanchir, noircir, jaunir, rajeunir, vieillir, rétrécir, pourrir etc.
♥ remplir, choisir, abolir, accomplir, subir, punir, applaudir, salir, réussir, réfléchir, obéir, désobéir, trahir, établir, démolir, mûrir, guérir, réunir etc.
Bu fiillerin özneye göre ekleri şu şekildedir:
| Je / J’ |
-is |
| Tu |
-is |
| Elle / Il / On |
-it |
| Nous |
-issons |
| Vous |
-issez |
| Ils / Elles |
-issent |
♥ Örnek olarak “finir” ve “obéir” fiillerine bakalım:
| finir (bitirmek) |
obéir (itaat etmek) |
| Je finis |
J’obéis |
| Tu finis |
Tu obéis |
| Il/Elle/On finit |
Il/Elle/On obéit |
| Nous finissons |
Nous obéissons |
| Vous finissez |
Vous obéissez |
| Ils/Elles finissent |
Ils/Elles obéissent |
Note:
- Fiil ister düzenli ister düzensiz olsun tekil şahısların okunuşları her zaman aynıdır. Yazılışta küçük farklar olabilir.
- Çoğul şahıslarda ise (istisnalar hariç) fiil ister düzenli ister düzensiz olsun öznelerin ekleri (-ons, -ez, -ent) her zaman aynıdır.
Sonu ‘ir’ ile biten düzenli fiilleri çekimlerken kelimenin sonundaki ‘r’ atılarak (s, s, t, ssons, ssez, ssent) ekleri getirilir. Bu fiilerde ‘s’ vurgusu vardır.
♥ Finir:
| Je finis (fini) |
| Tu finis (fini) |
| Il/Elle/On finit (fini) |
| Nous finissons (finissõ) |
| Vous finissez (finissɛ) |
| Ils/Elles finissent (finis) |
- Tekil şahısların okunuşları aynıdır. Kelimenin sonundaki ‘r’ atılarak ekler (s, s, t) getirilir.
- Çoğul şahısların telaffuzunda hep ‘s’ vurgusu olacaktır. Nous ve vous öznelerinin ekleri her zaman okunurken elles/ils öznesinin eki okunmaz.